شرح و تفسیر دعای اول صحیفه سجادیه
دعای اول صحیفه سجادیه: قسمت 5
شهادت اصلاً تسلیت ندارد. برای امام حسین (ع) هم شهید مطهری ره در جلد اول حماسه ی حسینی یک بحثی دارند در این رابطه که شهادت تبریک دارد نه تسلیت. شهادت خوشحالی دارد نه غم ، چون بهترین جایگاهی که برای آن مزد قابل تصور است به او داده می شود. در خاطراتی که از شهید سلیمانی نقل می کنند که ایشان در اواخر عمرشان از بچه های شهید خواهش می کردند، به آنهایی که احتمال می دادند به در خانه ی خدا آبرو داشته باشند؛ که دعا کنید، که من می ترسم ، سنم در حال بالا رفتن است نکند بمیرم و شهید نشوم.
در دعای اول امام سجاد (ع) عرض می کند در مقابل خداوند : حمد فقط مخصوص خداوند است .آن خدایی که اول است و قبل او چیزی نیست، چون اگر قبلش چیزی باشد، نمی شود خدا، آخر از همه خداوند است بدون اینکه بعد از او چیزی باشد . اصلاً چشمها توانایی دیدن این خدا را ندارند. برای دیدن، چند تا شرط وجود دارد: 1- جسمانیت 2- حد (حدود) به یک جایی باید منتهی باشد3- نیاز به نور داریم 4- نیاز به باز تابش نور داریم. خیلی وقتها شیشه هایی که رفلکس خاصی ندارند قابل دیدن نیستند. حتی فقط وجود نور، کافی نیست، رفلکس هم لازم است، طول موج هم نیاز است، بین 400 تا 700 نانومتر. این دستگاه در عین پیچیدگی وحشتناکی که دارد با این حال تا یک حدی را می تواند ببیند. فرمود: واقعا نه تنها هیچ عقل و استدلالی، حتی هیچ وهمی هم به اوصاف او راه پیدا نخواهد کرد. یعنی شخصی بخواهد او را توصیف کند نمی تواند، هر چقدر به او عنایت بشود همان اندازه می تواند.
بزرگانی که در باره ی علی بن ابیطالب (ع) مطلب نوشتند چه گفتند؟ حضرت فرمودند: اوهام توصیف کنندگان از وصف خدا عاجز است. چرا می فرماید بابای شما علی را نتوانستند وصف کنند. ابن ابی الحدید در مقدمه ی شرح نهج البلاغه اش می گوید: من چه بگویم ، چه می شود گفت،آنچه عنایت شده ما می نویسیم. یعنی اوهام واصفین از وصف امیرالمؤمنین عاجز است.
حسن یوسف در دو عالم کس ندید حسن آن دارد که یوسف آفرید
در وصف بنده ی خدا مانده ایم. جرج جرداق مسیحی در کتاب علی صوت العدالة انسانیه ، می گوید من چه بگویم درباره ی این شخصیت . در مورد بند سوم دعای اول: حضرت می فرماید : موجودات را به قدرت خودش آفرید به بهترین شکل و اینها را اختراع کرد به بهترین و زیباترین نوع ساختن. اول فرمود: ابتداَ (ب د أ) به معنای ابداع یعنی به وجود آوردن چیزی بدون سابقه ی قبلی، یعنی اصلاً شکل قبلی نداشته ، هیچ نمونه ی قبلی نداشته است. این کلمه را ما انسان ها هم استفاده می کنیم. اما برای انسان ها به این معنا نیست که قبلاً نبوده و به وجود آورده ، بلکه به این معناست که قبلا بوده و این شخص آنها را سر هم بندی کرده و چیز جدیدی به وجود آورده است. اما معنای ابداع برای خداوند این است که اصلاً نبوده و خدا او را به وجود آورده و ساخته و این عمل هم فقط توسط خدا صورت می گیرد. برای انسان ها از باب دنیایی و مادی اش به کار می رود. امام باقر (ع) فرمودند: خداوند تمام اشیاء را با علمش آفرید بر اساسی که هیچ مثال و نمونه ی قبلی برایش وجود نداشت، آسمان ها وزمین را آفرید در حالیکه هیچ وقت هیچ آسمان و زمینی وجود نداشت. صدر المتالهین ، مرحوم ملا صدرا (ره) در یک قسمتی از کتاب اسفار خود می فرماید: ابداع مثل انشاء می ماند ، ابداع و انشاء ترکیبی و تألیفی نیستند ، جمع کردن یک چیز با همدیگر نیست، بلکه به این شکلی است که این نبود الان بود شده است . به این می گویند ابداع و انشاء. ابداع انسان ، بوجود آوردن چیزی از نیستی نیست، ترکیبی و تألیفی است. خداوند ابداع می کند. بیگ بنک یا مهبانگ؛ این انفجار توده های گازی با برخورد به هوای سرد منجمد می شوند و کرات ، سحابی و ستاره ها شکل می گیرند. شرح و تفسیر دعای اول صحیفه سجادیه
انیشتین چند نظر در مورد این عالم و جهان داشت و می گفت: این جهان و این عالم و دنیا بر اساس عقل آفریده شده، انسان با همه ی توان قلبی و عقلی در برابر خدا و عظمتش مبهوت و حیرت زده می شود. کنه ذات او برای هیچکس قابل درک نیست. در کنگره فیزیک بعد از سخرانی پلانک، انیشتین گفت:« آقا خدا تاس بازی نمی کند(یعنی شانس و بی نظمی ندارد).» خدا یک مقتدر حکیم است و کارهایش بر اساس حکمت است. خدا ابداع کرد به قدرتش تمام مخلوقات را . برای خلق کردن علاوه بر علم، قدرت هم نیاز است. هم علم، هم قدرت کنار هم با توکل و توسل می شود بی نیازی. ما موشک های بالستیکی ساختیم از نوع هایپر سونیک، این فناوری باعث می شود هیچ سپر دفاعی قابل دفاع در مقابلش نباشد. یعنی آن سپر دفاعی که کاشته اند این موشک می تواند خود آن سپر را بزند؛ بدون رهگیری، این قدرت، عزت می آورد. یک علت از قیام امام حسین (ع) عزت بود. حضرت فرمودند:« هیهات من الذله، اولین و اوسط و آخرین روانشناس تاریخ بشریت، وجود مبارک علی (ع) است. اگر کسی بخواهد روان را بشناسد باید بداند روان یعنی چه، می فرماید:« کسی که خودش پیش خودش اعتبار ندارد، عزت نفس ندارد. از شر او ایمن نباش، از این آدم هرچیزی بر می آید.»
شرح و تفسیر دعای اول صحیفه سجادیه
خداوند فرمود:« حقیقتا ما به این آدم کرامت نفس دادیم، تو خیلی قدرت داری ، خیلی چیز ها را در اختیارت گذاشتم، هرچه در آسمان ها و زمین است ما مسخر تو کردیم.» کمال گرایی در روانشناسی برای انسان خوب هست اما اگر حواس افراد نباشد ممکن است تبدیل به افراط بشود که برای شخص سم است. خداوند برای اینکه این کمال گرایی تبدیل به کمال گرایی افراطی نشود در قرآن فرمود:« انسان حریص است، از طرفی عزت می دهد، از طرف دیگر منع می کند از آن طرف بالا می آورد از این طرف پایین می آورد. به عزت نفسش ضربه نمی خورد، تعادل را رعایت می کند.»
حضرت می فرماید:« پس آمد تمام آنها را (خلق و مخلوقات) در مسیر خواسته خودش قرار داد. یعنی دست تک تکشان را گرفت، همه خلائق حتی شمر، یزید و معاویه.» یزید می خواست امام حسین زنده را بکشد. اهل بیت در آن مجلس وقتی شروع کردند به گریه کردن، یزید هم شروع کرد به گریه کردن و گفت:« خدا لعنت کند ابن زیاد را، من نگفتم حسین را بکشد، من گفتم حسین را متوقف کند و از او بیعت بگیرد.» خلفای عباسی به قبر امام حسین ع هم رحم نکردند مخصوصا یک تعدادشان. یزید به گرد پای آنها هم نمی رسید. منتها اینها مانند معاویه سیاست داشتند. معاویه پنجاه سال حکومت کرد، همان حرف ها را به پسرش هم گفت:« پسر جان تو دنبال زن و بچه مردم هستی و من هم همینطور، تو شراب می خوری من هم می خورم، اما باید اینها را در خلوت انجام بدهی.» از آن طرف عمروعاص را خیلی بزرگ کرده ایم، اصلا معاویه نیازی به او نداشت، موضوع چیز دیگری بود. معاویه گفت:« ای پسر من بیعت را برای تو گرفتم، این راهی که تو داری می روی سه سال هم نمی توانی حکومت کنی.» دقیقا 3 سال حکومت کرد. خداوند آفرید و خلق کرد اما خلق را رها نکرد. حکیم کار بیهوده انجام نمی دهد، یعنی دست تک تک اینها را گرفت و وارد مسیر خودش کرد. حضرت درباره فرد حرف نمی زند، درباره خلائق حرف می زند. در هدایت تکوینی، همه خلائق شریک اند ولی بعد وقتی اختیار داده می شود کار خراب می شود. آدم اسم جنس است. تمام انسان هایی که بر روی کره زمین هستند خلیفه خدا هستند، ولی به عمل می رسد کار خراب می شود وگرنه هدایت تکوینی برای همه است.
شرح و تفسیر دعای اول صحیفه سجادیه
- ارائه شده توسط دکتر داوود آموسنی
