بسم الله الرحمن الرحیم
دوره مذکور در ماه رمضان سال 1402
<< عید نوروز >>
و اقیمو الصلوه و ءاتو الزکوه ... آیه ۴۳ سوره بقره :
آن هایی که نماز را به پا می دارند ، زکات می دهند ...
روایت از ابن عباس :
این آیه درباره پیغمبر مکرم اسلام صلیالله علیهوآله و علی علیه السلام است.
این ها اولین کسانی بودند که نماز خواندند و رکوع به جا آوردند.
روایت بعدی
از عفیف کندی است که گفته است من رفتم به مکه برای اهل و عیالم لباس بخرم، برخورد کرده به عباس بن عبدالمطلب در کنار او نشستم، که دیدم جوانی آمد و نگاهی به آسمان و خورشید انداخت و بلند شد و مستقیم رو به روی کعبه ایستاد، نوجوانی آمد سمت راست آن جوان قبلی ایستاد و لباس معمولی هم پوشیده بود؛ یک مقدار گذشت و خانمی آمد و پشت این دو نفر ایستاد.
آن جوان رکوع کرد و این نوجوان و این زن هم رکوع کردند؛ آن جوان سجده کرد و این نوجوان و زن هم سجده کردند.
گفتم ای عباس این چیز عجیبی است.
عباس گفت: آیا این جوان را می شناسی ؟
این محمد بن عبدالله ص پسر برادر من است؛ آن نوجوان هم پسر برادرم است؛ این خانم هم خدیجه دختر خولید و همسر آن جوان است.
این جوان می گوید : پروردگار او، پروردگار آسمان ها و زمین است و آن خدا به او امر کرده.
این عمل همان دینی است که من به تو گفتم.
به خدا قسم فکر نمی کنم در روی کره زمین به جز این سه نفر به این دین باشد.
فرمود علی ع اولین کسی بود که نماز خواند و رکوع به جا آورد.
در مقابل، افرادی تواریخ اهل سنت را نقل می کنند که تا ۵ سال بعد از بعثت نبوی هنوز هم بت می پرستیدند.
در صورتی که خداوند در آیه ۱۲۴ سوره بقره فرمود:
امر امامت و خلافت به کسی که ظلم کرده باشد نمی رسد.
الذین یظنون انهم ملا قو ربهم ... آیه ۴۶ سوره بقره :
آن هایی که یقین دارند پروردگارشان را ملاقات می کنند.
این قسمت درباره علی ع نازل شده.
یعنی هیچ کس در عالم وجود جز پیغمبر ص به اندازه علی علیه السلام یقین به ملاقات پروردگار ندارد .
یعنی این آدم آنقدر یقین دارد که هیچ کس به اندازه او یقین به ملاقات پروردگارش ندارد.
در آیه فوق ظن به معنای گمان نیست، بلکه به معنی یقین است.
چرا باید اینجا یقین معنا کنیم ؟
با توجه به قرائن و شواهد درون متنی، یعنی وقتی سیاق آیه را نگاه می کنید، استعانت جستن از صبر و نماز خیلی هم سخت است، مگر برای کسانی که خاشع هستند؛ یعنی کسی که آنقدر رفته جلو و از بقیهی افراد جدا شده، کسی است که می تواند از صبر و نماز استعانت بجوید و در حد اعلا استفاده کند؛ پس نمی تواند گمان داشته باشد حتما حتما این آدم یقین دارد، وگرنه بدون یقین نمی تواند به اینجا برسد.
مگر می توان گفت که یک نفر به حد اعلای خشوع رسیده اما باظن و گمان؟!
پس این ظنی است که معنای یقین می دهد و به این قرینه درون متنی می گویند.
مفرد را این طور معنا می کند.
والذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک ... آیه ۸۲ سوره بقره:
آن هایی که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند این ها کسانی هستند که وارد بهشت می شوند و در آنجا جاودانه خواهند بود.
چرا بعد از بهشت کلمه جاودانه بودن را به کاربرد ؟
برای کلمه جهنم به جز چند مورد، دیگر کلمهی خلود را نداریم یعنی یک دورهی مجازاتی است و تمام.
از آنجا بیرون می آید.
ولی برای بهشت همیشه جملهی فیها خالدون را داریم.
یکی از بزرگترین ترس های انسان در خوشی ها و نعمات این است که نکند که آن نعمتهارا از دست بدهد و این نعمات و خوشی ها دیگر نباشد ؛ حالا عامل خوشی ممکن است یک فرد باشد یا ...
اینجا چون خداوند از فطرت انسان آگاه است بلافاصله بعد از کلمهی بهشت هم فیها خالدون را می آورد، که آن ترس را برطرف کند تا انسان دیگر نترسد.
بهشت خوشی ای است که پایانی ندارد.
و ازبین رفتنی نیست.
مسئله ی بعدی در آیه فوق والذین آمنوا و عملو الصالحات است.
یعنی آن هایی که ایمان دارند، ایمانشان به تنهایی به درد نمی خورد؛ مگر اینکه ثمره داشته باشد و ثمره ایمان در عمل خودش را نشان می دهد.
مثلا یک فرد هنرمند اگر هنرش را به مرحله ظهور نرساند؛ با آدم بی هنر تفاوت نمی کند.
یعنی حتی استاد مسلم هم تا بروندادی از خودش نداشته باشد، با آدم بی سواد فرقی نمی کند.
در واقع ایمان به حرف نیست، وگرنه در حرف زدن همه استادند.
<< الاعمال بِنّیات درست است، ولی قرار نیست همیشه در نیت بماند.
گاهی نیاز است که نیت به عمل در آید ولی به شکل کلی ایمان به حرف نیست >>
ان عباس می گوید:
یکی از آن اختصاصاتی که در قرآن برای پیغمبر ص و علی علیه السلام نازل شده همین آیه است.
اختصاصا درباره علی علیه السلام نازل شده که او اولین کسی بود که بعد از پیغمبر ص ایمان آورد، اولین کسی بود که پشت پیامبر نماز خواند. پس والذین آمنوا یعنی علی علیه السلام و عملوالصالحات یعنی علی بن ابی طالب علیه السلام.
زیرا علی اولین کسی بود که ایمان آورد بعد از پیغمبر.
و عمل صالح علی علیه السلام نمازی بود که پشت پیامبر ص خواند.
در روایت بعدی ابن عباس می گوید:
۱_ او در بین عرب و عجم اولین کسی بود که پشت پیغمبر اکرم ص نماز خواند.
۲_ او کسی بود که آماده بود برای شرکت در تمام جنگ ها
۳_ در جنگ احد که همه فرار کرده بودند علی ایستاد و از آنجایی که علی ع پیغمبر زخمی را اسکورت کرد تا شکاف کوه که در فاصله یک کیلومتری بود، حضرت علی ع ۸۰ زخم برداشت و علی ع کسی بود که آنجا مقاومت کرد .
۴_ این آدم کسی بود که پیغمبر مکرم اسلام را غسل داد و کسی بود که او را دفن کرد.
daneshofahm@
daneshofahm.ir
مکانی برای مطالعه و اندیشه
مدرس : آقای دکتر آموسنی
